حمل و نقل مواد خطرناک و شیمیایی و بهترین روش برای حمل آن

حمل و نقل مواد خطرناک یکی از حساس ترین بخش های حمل و نقل داخلی و بین المللی است؛ زیرا جابه جایی نادرست این مواد می تواند خطرات جدی برای انسان و محیط زیست ایجاد کند. به همین دلیل، حمل این کالاها تنها با استفاده از تجهیزات و وسایل ویژه مانند کانتینرها و تانکرهای مخصوص و با رعایت استانداردهای ایمنی انجام می شود. حمل و نقل مواد خطرناک فقط انتقال یک محموله نیست، بلکه نیازمند شناخت دقیق کالا، انتخاب روش حمل مناسب و همکاری با شرکت های متخصص است. با توجه به افزایش تجارت مواد شیمیایی، انتخاب نادرست مسیر یا روش حمل و نقل کالاهای خطرناک می تواند ریسک و هزینه های قابل توجهی به همراه داشته باشد. در این مقاله، روش های مختلف حمل مواد خطرناک، تجهیزات ایمنی و مجوزهای لازم به صورت ساده و کاربردی بررسی می شود.
حمل و نقل مواد خطرناک

حمل و نقل مواد خطرناک

حمل و نقل مواد خطرناک به جابه‌جایی کالاهایی گفته می‌شود که به دلیل ماهیت شیمیایی، فیزیکی یا زیستی خود، در صورت نشت، انفجار، اشتعال یا تماس نادرست می‌توانند برای انسان، محیط‌زیست و زیرساخت‌ها خطرساز باشند. این مواد شامل طیف گسترده‌ای از محموله‌ها مانند مواد شیمیایی صنعتی، سموم، گازهای فشرده، مایعات قابل اشتعال و برخی کالاهای خاص صادراتی هستند. به همین دلیل، حمل و نقل کالای خطرناک با انواع روش حمل مانند حمل بار دریایی از چین یا مبداهای دیگر و یا حمل زمینی نیازمند رویکردی کاملاً متفاوت از حمل کالاهای عمومی است.
ریسک بالای حمل و نقل مواد خطرناک فقط به خود ماده محدود نمی‌شود، بلکه به عواملی مانند نوع بسته‌بندی، شرایط مسیر، روش حمل کالاهای خطرناک و میزان تخصص شرکت حمل و نقل بین المللی نیز وابسته است. برای مثال، در حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک، احتمال تصادف، تغییرات دمایی و توقف‌های ناگهانی وجود دارد، در حالی که در فریت بار و حمل و نقل دریایی، مدیریت کانتینر، تهویه و چیدمان در کشتی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
از جمله دلایل اصلی ریسک بالا در حمل و نقل کالاهای خطرناک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • حساسیت بالای مواد به ضربه، فشار یا تغییر دما
  • الزام به رعایت استانداردهای بین‌المللی بسته‌بندی و برچسب‌گذاری
  • نیاز به آموزش تخصصی رانندگان، اپراتورها و نیروهای عملیاتی
  • مسئولیت حقوقی سنگین برای شرکت کشتیرانی، شرکت کارگو و سایر فعالان زنجیره حمل

به همین دلیل، انتخاب روش حمل مناسب و همکاری با نمایندگی کشتیرانی یا ارائه‌دهنده خدمات بار هوایی و حمل ریلی که تجربه عملی در این حوزه دارد، نقش کلیدی در کاهش ریسک و کنترل هزینه‌ها ایفا می‌کند.

بهترین روش و وسیله برای حمل و نقل مواد شیمیایی و خطرناک

استفاده از وسایل و تجهیزات مناسب و ایمن برای حمل‌و‌نقل مواد خطرناک، موضوعی بسیار مهم و حیاتی است. مواد خطرناک مثل مواد منفجره، مایعات و جامدات قابل‌اشتعال به‌هیچ‌عنوان نباید با ماشین‌ سواری یا وسایلی که وظیفه حمل مسافر را دارند، انجام شود. این مواد باید به شکل اصولی بسته‌بندی و به‌وسیله کانتینرها و کامیون‌‌ها، کشتی‌ها و هواپیماهای حمل بار یا از روش حمل و نقل ترکیبی جابه‌جا شوند.

بیشتر بخوانید: بهترین قیمت حمل بار از چین

حمل و نقل کالاهای خطرناک

آیین‌نامه حمل و نقل مواد خطرناک

برای حمل و نقل مواد خطرناک، مجموعه‌ای از مقررات مشخص وجود دارد که رعایت آن‌ها برای همه فعالان این حوزه الزامی است. بر اساس این مقررات، هرگونه حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک از یک نقطه به نقطه دیگر تنها زمانی مجاز است که ضوابط ایمنی و فنی تعیین‌شده رعایت شود و تأییدیه‌های لازم از مراجع ذی‌ربط دریافت شود.
شرکت‌ها و مؤسساتی که در زمینه حمل و نقل مانند حمل و نقل جاده ای مواد شيميايی و سموم فعالیت می‌کنند، به‌ویژه هر شرکت حمل و نقل بین المللی، در صورتی می‌توانند مسئولیت جابه‌جایی مواد خطرناک و شیمیایی را بر عهده بگیرند که دارای مجوز معتبر باشند و تمامی قوانین این آیین‌نامه را اجرا کنند. این شرکت‌ها پس از احراز شرایط لازم، امکان صدور بارنامه و انجام عملیات حمل و نقل کالای خطرناک را خواهند داشت.
هدف از تدوین این آیین‌نامه، افزایش ایمنی در مسیرهای حمل و نقل جاده ای مواد شيميايی و سموم، کاهش خطرات احتمالی برای رانندگان، شهروندان و محیط‌زیست و همچنین ایجاد نظم و شفافیت در حمل و نقل کالای خطرناک است. این مقررات بر اساس استانداردهای بین‌المللی و اصول ایمنی جهانی تهیه شده‌اند تا حمل مواد خطرناک با کمترین ریسک و بیشترین اطمینان انجام شود.

ایمنی حمل و نقل مواد خطرناک

محموله‌های حاوی مواد خطرناک که از راه‌های حمل و نقل زمینی، هوایی یا دریایی جابه‌جا می‌شوند، باید در بسته‌بندی‌های مناسب و استاندارد قرار بگیرند. بسته‌بندی باید از نظر مقاومت فیزیکی و شیمیایی و استانداردهای تعیین شده حمل و نقل ایمن مواد را تضمین کند. کانتینرهای حمل و نقل جاده ای مواد شيميايی و سموم، تانکرهای مخصوص مایعات، بشکه‌های فلزی یا پلاستیکی و ظروف فشرده از جمله ظروف خاص و ایمن برای حمل‌و‌نقل مواد خطرناک هستند.

بیشتر بخوانید: حمل بار هوایی از چین

حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک

انتخاب وسایل نقلیه مناسب برای حمل و نقل ایمن مواد خطرناک

حمل و نقل مواد خطرناک با وسایل نقلیه معمولی می‌تواند خطرات جدی برای افراد، مسیرهای عبوری و محیط‌زیست ایجاد کند. به همین دلیل، جابه‌جایی این نوع کالاها باید تنها با وسایل نقلیه‌ای انجام شود که از نظر ایمنی و فنی شرایط لازم را داشته باشند. بر اساس مقررات موجود، استفاده از وسایل نقلیه عمومی باربری برای حمل مواد خطرناک فقط در صورتی مجاز است که الزامات ایمنی به‌طور کامل رعایت شود.
برای حمل و نقل مواد خطرناک، وسایل نقلیه متنوعی در نظر گرفته شده است که انتخاب آن‌ها به نوع ماده و میزان خطر آن بستگی دارد. شرکت‌های فعال در حوزه حمل و نقل مانند شرکت کارگو موظف هستند پیش از شروع عملیات، ماهیت محموله را بررسی کرده و مناسب‌ترین وسیله نقلیه را انتخاب کنند تا احتمال بروز حادثه به حداقل برسد.
به‌عنوان مثال:

  • مواد خطرناک بسته‌بندی‌شده معمولاً با وانت‌ها یا کامیون‌های مخصوص حمل و نقل کانتینری جابه‌جا می‌شوند.
  • مواد شیمیایی مایع و سموم با کامیون‌ها و وانت‌های تانکری استاندارد حمل می‌شوند که از نظر عایق‌بندی و ایمنی طراحی شده‌اند.

انتخاب درست وسیله نقلیه، علاوه بر افزایش ایمنی، تأثیر مستقیمی بر هزینه نهایی حمل دارد. نوع وسیله، شرایط مسیر و سطح ایمنی مورد نیاز می‌تواند بر هزینه حمل و نقل دریایی و یا حمل بار از چین و سایر کشورهای مبدأ اثرگذار باشد. به همین دلیل، همکاری با شرکت‌های متخصص در حمل و نقل مواد خطرناک نقش مهمی در کاهش ریسک و مدیریت هزینه حمل کانتینر دارد.

حمل و نقل کالای خطرناک

چه موادی در دسته کالاهای خطرناک برای حمل و نقل قرار می‌گیرند؟ 

در آیین‌نامه حمل‌و‌نقل مواد خطرناک، صراحتاً نام و مشخصات مواد خطرناک اعلام شده است. بر‌اساس این آیین‌نامه مواد خطرناک عبارتند از مواد منفجره، مواد آتش‌زا، مواد سمی، اسیدها، گازها و مایع‌های قابل اشتعال و مواد رادیو‌اکتیو. برای حمل‌ونقل هر‌یک از این مواد باتوجه‌به مسافت و راه‌های ارتباطی ممکن است یکی از روش‌های حمل بار دریایی، هوایی، زمینی یا ترکیبی مناسب باشد. 

شرکت در دوره آموزش حمل و نقل مواد خطرناک برای چه کسانی الزامی است؟ 

رانندگانی که در شرکت‌های حمل و نقل (مانند نمایندگی کشتیرانی) مشغول به کار هستند و قصد حمل مواد سوختی و خطرناک را دارند، باید نسبت به شرکت در دوره آموزش حمل و نقل مواد خطرناک و دریافت گواهی‌نامه حمل مواد خطرناک اقدام کنند. رانندگان نفت‌کش‌ها، رانندگان ماشین‌های حامل مواد سوختی، فراورده‌های نفتی، گازهای فشرده و مواد شیمیایی اشتعال‌زا از جمله گروه‌هایی هستند که باید در این دوره شرکت کنند.

اهمیت برخورداری از تجهیزات ایمنی برای جابه‌جایی مواد خطرناک 

برای حمل و نقل مواد خطرناک باید توجه ویژه‌ای به استفاده از تجهیزات ایمنی و نشان‌گرها و برچسب‌ها داشت که در واقع راهنمای حمل و شناخت کالای خطرناک هستند. تجهیزات ایمنی نیز شامل دستکش‌ها، ماسک‌های تنفسی، عینک‌های محافظ، لباس‌های محافظ، کلاه و کفش‌های ایمنی، کیت‌های امداد و نجات، آتش‌نشانی و سیستم‌های اطفا حریق می‌شود. هم‌چنین توجه داشته باشید که موتور وسیله نقلیه حامل مواد و محصولات خطرناک، باید در حین توقف خاموش باشد. بازرگانان و شرکت‌های حمل‌ونقل برای خرید تجهیزات راننده‌ها و خودروهای حمل مواد خطرناک باید با روش های پرداخت بین المللی نیز آشنا باشند. 

بیشتر بخوانید: استعلام قیمت حمل و نقل دریایی

حمل و نقل جاده ای مواد شيميايی و سموم

نتیجه‌گیری

حمل و نقل مواد خطرناک نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و تصمیم‌گیری آگاهانه در تمام مراحل است؛ از شناخت نوع کالا تا انتخاب روش و وسیله حمل مناسب. رعایت مقررات و دریافت تأییدیه از مراجع ذی‌ربط نقش مهمی در حفظ ایمنی و جلوگیری از حوادث و هزینه حمل کانتینر اضافی دارد. همکاری با یک شرکت حمل و نقل بین المللی و شرکت خدمات بار هوایی معتبر و متخصص، با ارائه راهکارهای درست و شفاف در انتخاب روش حمل و نقل کالاهای خطرناک و برآورد هزینه‌ها، به انجام ایمن و مطمئن این فرآیند کمک می‌کند. در نهایت، توجه هم‌زمان به ایمنی، تخصص و شفافیت، شرط اصلی موفقیت در حمل مواد خطرناک است.

خدمات حمل و نقل بین المللی شرکت هنزا ناو دریا

شرکت هنزا ناو دریا (هانزا) با سابقه‌ای درخشان در حمل‌ونقل دریایی، زمینی و حمل بار هوایی، خدمات مشاوره‌ای و راهکارهای تخصصی را با توجه به شرایط عملیاتی و نیازهای مشتریان ارائه می‌دهد. ما بر اساس تحلیل دقیق عوامل مختلف، بهترین راهکارهای حمل‌ونقل را پیشنهاد می‌کنیم. در زمینه واردات ماشین آلات خط تولید و سایر خدمات، با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار هر پروژه به‌صورت منحصربه‌فرد ارزیابی می‌شود تا راه‌حل‌هایی متناسب با شرایط موجود و نیازهای شما ارائه گردد. برای اطلاعات بیشتر جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر و دریافت مشاوره، با تیم ما در تماس باشید.