کانتینر فلت رک و کاربرد آن در حمل و نقل دریایی

کانتینر فلت رک (Flat Rack) یکی از انواع خاص کانتینرهای مورد استفاده در حمل و نقل دریایی است که برای حمل محموله های بزرگ و سنگین که نمی توانند در کانتینرهای استاندارد قرار گیرند، طراحی شده است. این نوع کانتینرها به دلیل ویژگی های منحصر به فردشان در صنایع مختلف کاربرد دارند و نقش مهمی در بهینه سازی حمل و نقل کالاهای بزرگ ایفا می کنند. در این مقاله به بررسی جزئیات فنی، انواع، مزایا، معایب و کاربردهای این کانتینرها در حمل و نقل دریایی می پردازیم.
کانتینر فلت رک

کانتینر فلت رک در حمل و نقل دریایی

در حمل و نقل دریایی همه محموله‌ها را نمی‌توان در قالب کانتینرهای استاندارد جابه‌جا کرد. بارهایی با وزن بالا، طول زیاد یا شکل نامتعارف معمولاً خارج از محدوده طراحی کانتینرهای بسته قرار می‌گیرند و استفاده از روش‌های معمول برای آن‌ها ریسک آسیب و افزایش هزینه را به همراه دارد. در چنین شرایطی، کانتینر فلت رک به‌عنوان یک راهکار تخصصی و انعطاف‌پذیر وارد زنجیره لجستیک می‌شود. این نوع کانتینر به‌دلیل داشتن کف تقویت‌شده و حذف سقف و دیواره‌های جانبی، امکان بارگیری از بالا یا کناره‌ها را فراهم می‌کند و همین ویژگی آن را به گزینه‌ای مناسب برای حمل ماشین‌آلات صنعتی، تجهیزات پروژه‌ای، سازه‌های فلزی و محموله‌های خارج از استاندارد تبدیل می‌کند.
تفاوت اصلی فلت رک با کانتینرهای معمولی در فضای مفید بارگیری و آزادی عمل در مهار بار است. طراحی باز این کانتینر اجازه می‌دهد کالاهایی که در کانتینرهای بسته جا نمی‌گیرند، به‌صورت ایمن روی کف مهار شوند. از نظر ساختار، کانتینر فلت رک در دو نوع تاشو و غیر تاشو عرضه می‌شوند که هرکدام مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند و انتخاب میان آن‌ها به وزن، شکل و حساسیت محموله بستگی دارد. در عمل، عواملی مانند مسیر حمل کانتینر، شرایط بندر مبدا و مقصد و برنامه حمل ترکیبی نقش مهمی در این تصمیم دارند. بررسی دقیق این موارد توسط شرکت و نمایندگی کشتیرانی، تأثیر مستقیمی بر هزینه حمل کانتینر و دقت استعلام قیمت دارد و می‌تواند از بروز هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده در ادامه مسیر جلوگیری کند.

ابعاد کانتینرهای فلت رک

ابعاد کانتینر فلت رک یکی از مهم‌ترین عواملی است که در برنامه‌ریزی حمل و نقل دریایی مورد توجه شرکت حمل و نقل بین المللی قرار می‌گیرد. برخلاف کانتینرهای استاندارد، فلت رک‌ها دیواره جانبی و سقف ندارند و همین ساختار باعث انعطاف‌پذیری بالای آن‌ها در حمل کالاهای با ابعاد غیر معمول می‌شود. این ویژگی به شرکت کشتیرانی اجازه می‌دهد بارهایی را جابه‌جا کند که در کانتینرهای بسته جای نمی‌گیرند.
ابعاد رایج کانتینر فلت رک معمولاً مشابه کانتینرهای ۲۰ فوت و ۴۰ فوت است، اما تفاوت اصلی در فضای باز بارگیری دیده می‌شود. این موضوع در حمل ترکیبی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا امکان انتقال کالا از حمل ریلی به حمل و نقل دریایی بدون نیاز به تغییر نوع بسته‌بندی فراهم می‌شود. همچنین نمایندگی کشتیرانی در زمان رزرو فضا، ابعاد دقیق بار را بررسی می‌کند تا محدودیت‌های بندری یا عرشه کشتی ایجاد مشکل نکند. برای صاحبان کالا، شناخت این ابعاد کمک می‌کند هزینه حمل کانتینر بهتر برآورد شود و استعلام قیمت حمل دریایی با دقت بالاتری انجام شود. انتخاب اشتباه ابعاد می‌تواند باعث افزایش هزینه یا تأخیر در ارسال شود.

ویژگی‌های کانتینر فلت رک

کانتینر فلت رک (Flat Rack) به گونه‌ای طراحی شده است که دیوارهای جانبی و سقف ندارد، اما کف و دو دیواره انتهایی برای محافظت از محموله و ثابت نگه داشتن آن وجود دارد. این نوع کانتینر به ویژه برای حمل بارهایی استفاده می‌شود که در کانتینرهای معمولی جا نمی‌شوند یا باید از بالا یا پهلو بارگیری شوند. برخی از ویژگی‌های مهم این کانتینرها عبارتند از:

  1. طراحی باز و بدون سقف: این ویژگی امکان بارگیری کالاهایی با ابعاد غیر معمول مانند ماشین‌آلات سنگین، تجهیزات صنعتی، یا حتی سازه‌های فلزی را فراهم می‌کند.
  2. دو دیواره انتهایی: این دیواره‌ها معمولاً ثابت هستند و به حفظ استحکام ساختاری کانتینر کمک می‌کنند. برخی از مدل‌ها دارای دیواره‌های قابل‌حمل هستند که می‌توانند برای بارگیری و تخلیه آسان‌تر به طور موقت برداشته شوند.
  3. قابلیت پشتیبانی از وزن بالا: کانتینرهای فلت رک به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بتوانند وزن‌های سنگین را تحمل کنند. این ویژگی به آنها اجازه می‌دهد تا محموله‌هایی مانند لوکوموتیوها، جرثقیل‌ها و سایر تجهیزات سنگین را جابه‌جا کنند.
  4. ساختار تقویت‌شده: این کانتینرها به دلیل نیاز به تحمل بارهای بسیار سنگین، معمولاً از مواد مقاوم و تقویت‌شده ساخته می‌شوند. کف آنها نیز به گونه‌ای طراحی شده که قابلیت پشتیبانی از وزن‌های بسیار بالا را داشته باشد.

ظرفیت بارگیری کانتینرهای فلت رک چقدر است؟

ظرفیت بارگیری کانتینر فلت رک مستقیماً به طراحی کف، نوع شاسی و استانداردهای ایمنی آن وابسته است. در حمل و نقل دریایی، این کانتینرها برای بارهای سنگین مانند ماشین‌آلات صنعتی، سازه‌های فلزی و تجهیزات پروژه‌ای استفاده می‌شوند؛ بارهایی که وزن آن‌ها از حد تحمل کانتینرهای معمولی بیشتر است.
ظرفیت فلت رک‌های ۲۰ فوت معمولاً برای بارهای بسیار سنگین اما کوتاه مناسب است، در حالی که فلت رک‌های ۴۰ فوت امکان توزیع وزن در طول بیشتر را فراهم می‌کنند. شرکت کارگو و شرکت حمل و نقل بین المللی زمینی هنگام برنامه‌ریزی مسیر، به توزیع وزن توجه ویژه دارند تا فشار بیش‌ازحد به کف کانتینر یا عرشه کشتی وارد نشود.
این موضوع در حمل ترکیبی نیز اهمیت دارد؛ زیرا انتخاب نادرست می‌تواند باعث افزایش ریسک آسیب به کالا یا بالا رفتن هزینه حمل کانتینر شود. به همین دلیل، بررسی ظرفیت واقعی فلت رک پیش از استعلام قیمت حمل دریایی یک مرحله ضروری محسوب می‌شود.

فلت رک در حمل و نقل دریایی

کاربردهای متنوع کانتینر فلت رک در حمل و نقل دریایی

در میان محموله‌هایی که معمولاً با کانتینر فلت رک جابه‌جا می‌شوند، طیف گسترده‌ای از کالاهای سنگین، حجیم و خارج از استاندارد دیده می‌شود؛ از ماشین‌آلات صنعتی و قطعات بزرگ کارخانه‌ای گرفته تا اجزای صنایع سنگین و تجهیزات پروژه‌ای. طراحی باز این کانتینر فضای لازم را برای حمل ایمن چنین بارهایی فراهم می‌کند، اما همین ویژگی باعث می‌شود مهاربندی نقش حیاتی داشته باشد؛ چون شکل نامتعارف بسیاری از محموله‌ها نیازمند اتصال دقیق و اصولی به کف و دیواره‌های انتهایی است. یکی از کاربردهای شاخص کانتینر فلت رک در حمل بار دریایی، جابه‌جایی موتورها و تجهیزاتی که معمولاً از نظر طول در محدوده کانتینر قرار می‌گیرند، اما وزن بالا و قطر زیاد بارگیری در کانتینرهای معمولی را عملاً غیرممکن می‌کند، بنابراین بارگیری از بالا و با جرثقیل انجام می‌شود. در همین دسته، خودروهای تجاری، ماشین‌آلات راه‌سازی، جرثقیل‌ها، تجهیزات معدنی و حتی کامیون‌های سنگین نیز قرار می‌گیرند که با مهار مستقیم روی کف و در بسیاری موارد با پوشش برزنتی محافظت می‌شوند. علاوه بر این، لوله‌های صنعتی بزرگ هم به‌دلیل نیاز به دسترسی از بالا یا کناره‌ها و محدودیت کانتینرهای بسته، با فلت رک به‌خوبی قابل حمل هستند. نکته کلیدی در همه این کاربردها این است که فشار مستقیم به خود کالا وارد نشود؛ کانتینر برای تحمل و انتقال نیرو طراحی شده، نه محموله حساس یا گران‌قیمت. به همین دلیل، معمولاً فلت رک‌ها را در ردیف‌های بالاتر چیدمان یا به‌صورت مجزا روی زمین قرار می‌دهند تا ریسک تماس با کانتینرهای دیگر و آسیب احتمالی به حداقل برسد. 

مزایای استفاده از کانتینر فلت رک در حمل و نقل

استفاده از کانتینر فلت رک در حمل و نقل دریایی به دلیل ویژگی‌های ساختاری خاص آن، مزایای متعددی به همراه دارد. این نوع کانتینر انعطاف‌پذیری بالایی در جابه‌جایی انواع محموله‌ها ایجاد می‌کند و امکان حمل تجهیزات سنگین صنعتی، سازه‌های بزرگ و کالاهای خارج از ابعاد استاندارد را بدون محدودیت جدی فراهم می‌سازد. از سوی دیگر، به‌کارگیری کانتینر فلت رک می‌تواند نیاز به طراحی و ساخت کانتینرهای سفارشی را از بین ببرد و در نتیجه، هزینه‌های مرتبط با حمل محموله‌های خاص را به‌طور محسوسی کاهش دهد. هرچند این کانتینر فاقد دیواره‌های جانبی است، اما کف تقویت‌شده و قابلیت مهاربندی دقیق محموله با تجهیزات تخصصی باعث می‌شود ایمنی بار در طول مسیر حفظ شود و از جابه‌جایی یا آسیب‌های ناخواسته در جریان حمل و نقل جلوگیری شود.

ابعاد کانتینرهای فلت رک

معایب کانتینرهای فلت رک در حمل دریایی

با وجود مزایای متعدد، کانتینر فلت رک در حمل و نقل دریایی بدون محدودیت نیست. یکی از مهم‌ترین معایب این نوع کانتینر، نبود دیواره و سقف است که باعث افزایش حساسیت بار در برابر شرایط جوی می‌شود. در چنین شرایطی، شرکت کشتیرانی باید از تجهیزات مهار حرفه‌ای استفاده کند تا ایمنی بار حفظ شود.
هزینه‌های جانبی نیز از دیگر چالش‌ها به شمار می‌آید. بسته‌بندی تخصصی، مهاربندی و نظارت بیشتر در زمان بارگیری باعث می‌شود هزینه حمل کانتینر فلت رک نسبت به کانتینرهای استاندارد بالاتر باشد. این مسئله برای کسب‌وکارهایی که به دنبال کاهش هزینه هستند، اهمیت زیادی دارد.
از سوی دیگر، همه بنادر امکانات لازم برای کار با فلت رک را ندارند. نمایندگی کشتیرانی باید پیش از ارسال، محدودیت‌های بندری را بررسی کند تا در فرآیند تخلیه یا انتقال به حمل زمینی مشکلی ایجاد نشود. در برخی مسیرها، استفاده از حمل ریلی یا ترکیب روش‌ها به‌عنوان جایگزین منطقی‌تر مطرح می‌شود. شناخت این معایب کمک می‌کند تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری انجام شود و ریسک‌های احتمالی کاهش یابد.

مراحل بارگیری و تخلیه کالا در فلت رک

فرآیند بارگیری و تخلیه کالا در کانتینر فلت رک نیازمند دقت و هماهنگی بالایی بین شرکت حمل و نقل بین المللی، شرکت کارگو و نمایندگی کشتیرانی است. این مراحل از بررسی اولیه وزن و ابعاد کالا آغاز می‌شود تا نوع تجهیزات مناسب برای جابه‌جایی انتخاب شود.
در مرحله بارگیری، کالا معمولاً با جرثقیل یا لیفتراک‌های سنگین روی فلت رک قرار می‌گیرد. پس از آن، مهاربندی با زنجیر، تسمه یا تجهیزات مخصوص انجام می‌شود تا در طول حمل بار دریایی حرکت نداشته باشد. این بخش نقش کلیدی در حفظ ایمنی بار دارد و مستقیماً روی هزینه حمل کانتینر اثر می‌گذارد.
در زمان تخلیه، هماهنگی با بندر مقصد اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه اگر کالا قرار است وارد حمل ترکیبی شود یا به شرکت حمل و نقل بین المللی زمینی تحویل داده شود. برنامه‌ریزی صحیح باعث کاهش زمان توقف و تسریع در تحویل نهایی می‌شود. رعایت این مراحل، ریسک آسیب به کالا و هزینه‌های اضافی را به حداقل می‌رساند.

بیشتر بخوانید: فریت بار

فلت رک

نتیجه‌گیری

کانتینر فلت رک (Flat Rack) به عنوان یک راه‌حل انعطاف‌پذیر و کارآمد در صنعت حمل‌ بار دریایی توانسته است نیازهای متنوع حمل محموله‌های سنگین و بزرگ را به خوبی پاسخ دهد. با ویژگی‌هایی مانند قابلیت حمل تجهیزات صنعتی، ماشین‌آلات سنگین و سازه‌های پیش‌ساخته، این کانتینرها نقشی کلیدی در جابجایی کالاهای خاص و غیراستاندارد ایفا می‌کنند. علاوه بر این، مزایایی همچون کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل سفارشی، انعطاف‌پذیری بالا و افزایش ایمنی محموله‌ها، استفاده از کانتینر فلت رک را به گزینه‌ای مناسب برای شرکت حمل و نقل بین المللی تبدیل کرده است.

خدمات حمل و نقل بین المللی شرکت هنزا ناو دریا

شرکت نمایندگی کشتیرانی و خدمات بار هوایی هنزا ناو دریا (هانزا) با سابقه‌ای درخشان در حمل‌ونقل دریایی، زمینی و هوایی، خدمات مشاوره‌ای و راهکارهای تخصصی را با توجه به شرایط عملیاتی و نیازهای مشتریان ارائه می‌دهد. ما بر اساس تحلیل دقیق عوامل مختلف، بهترین راهکارهای حمل‌ونقل را پیشنهاد می‌کنیم. در زمینه حمل‌ بار هوایی و سایر خدمات، با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار هر پروژه به‌صورت منحصربه‌فرد ارزیابی می‌شود تا راه‌حل‌هایی متناسب با شرایط موجود و نیازهای شما ارائه گردد. برای اطلاعات بیشتر جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر و دریافت مشاوره، با تیم ما در تماس باشید.