انواع کشتی فله بر و کاربرد آن در حمل و نقل دریایی

کشتی فله بر یکی از مهم ترین ابزارها در جابه جایی حجم بالای کالا در مسیرهای بین المللی به شمار می آید و نقش کلیدی در توسعه تجارت میان کشورهایی دارد که به مرزهای آبی دسترسی دارند. در واقع، بخش قابل توجهی از مبادلات جهانی از طریق حمل دریایی کالا و با تکیه بر ناوگان متنوع کشتی ها انجام می شود. با پیشرفت فناوری و افزایش نیاز بازارهای جهانی، انواع مختلفی از کشتی های باربری طراحی و وارد چرخه حمل ونقل شدند. هرکدام از این کشتی ها برای نوع خاصی از کالا و شرایط لجستیکی مشخصی کاربرد دارند. در این میان، کشتی فله بر به دلیل ساختار ویژه و توانایی حمل بار به صورت فله ای، تفاوت های قابل توجهی با سایر کشتی های باربری دارد؛ تفاوت هایی که مستقیماً بر هزینه، زمان و ایمنی حمل تأثیر می گذارند. شناخت دقیق این تفاوت ها برای تجار، بازرگانان و فعالان شرکت حمل و نقل بین المللی اهمیت بالایی دارد. آگاهی از ویژگی های انواع کشتی ها به تصمیم گیری آگاهانه کمک می کند و باعث می شود انتخاب روش حمل، بدون تحمیل هزینه های غیرضروری انجام شود. در این مقاله تلاش می کنیم با بررسی کامل کشتی فله بر، مسیر انتخاب بهترین روش حمل ونقل را برای فعالان حوزه تجارت و لجستیک شفاف تر کنیم.
کشتی فله بر

کشتی فله‌بر چیست؟ 

کشتی فله بر با سایر کشتی‌های باربری تفاوت مشخصی دارد. معمولا برای استفاده از کشتی‌های باربری باید کالای مورد‌نظر را بسته‌بندی کرده یا از کانتینر‌های مشخص استفاده کرد. با‌این‌وجود، کشتی های فله بر برای محموله‌هایی مناسب است که نیازی به بسته‌بندی ندارد. برای مثال، غلاتی مانند گندم را می‌توان به‌صورت فله‌ای و بدون نیاز به بسته‌بندی به‌کمک کشتی فله بر جابه‌جای کرد. کشتی فله بر امکان جابه‌جایی هزاران تن محموله را بین چندین قاره دنیا دارد؛ به‌همین دلیل در صنعت حمل و نقل کانتینری نقش مهمی ایفا می‌کند. 

کاربرد کشتی های فله‌بر در صنعت حمل‌و‌نقل

کشتی فله بر به‌عنوان یکی از پایه‌های اصلی حمل‌ونقل دریایی، جایگاه ویژه‌ای در جابه‌جایی محموله‌های فله‌ای خشک در تجارت بین‌المللی دارد. این نوع کشتی‌ها به‌صورت تخصصی برای حمل کالاهایی طراحی شده‌اند که بدون بسته‌بندی و در حجم بالا داخل انبارهای کشتی بارگیری می‌شوند. محصولاتی مانند زغال‌سنگ، غلات، سنگ‌آهن، سیمان، کودهای شیمیایی، گوگرد و شکر از رایج‌ترین محموله‌هایی هستند که از طریق کشتی های فله بر منتقل می‌شوند.
ظرفیت بالای حمل، بهره‌وری اقتصادی و سادگی عملیات، باعث شده کشتی فله بر بخش قابل توجهی از ناوگان تجاری جهان را تشکیل دهند. این شناورها نقش مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع مختلف ایفا می‌کنند و امکان انتقال مواد خام را در مسیرهای کوتاه، متوسط و طولانی فراهم می‌سازند. به همین دلیل، حضور کشتی فله بر در زنجیره تأمین جهانی یک ضرورت عملی و اقتصادی محسوب می‌شود.
تنوع در اندازه و طراحی کشتی‌های فله‌بر، قابلیت فعالیت آن‌ها را در بنادر مختلف با زیرساخت‌های متفاوت افزایش داده است. برخی از این کشتی‌ها به تجهیزات مستقل بارگیری و تخلیه مجهز هستند و برخی دیگر برای پهلوگیری در بنادر بزرگ و مجهز مورد استفاده قرار می‌گیرند. این انعطاف‌پذیری، دامنه کاربرد کشتی‌های فله‌بر را در مناطق مختلف تجاری گسترش داده است.
در مجموع، کشتی فله بر با فراهم‌کردن امکان حمل ایمن و انبوه محموله‌های فله‌ای، نقش تعیین‌کننده‌ای در پشتیبانی از فعالیت‌های صنعتی، بازرگانی و اقتصادی در سطح جهانی دارد و همچنان یکی از اجزای کلیدی صنعت حمل دریایی کالا به شمار می‌آید.

کشتی فله‌

انواع کشتی فله‌بر بر‌اساس نوع آن‌ها

روش‌های حمل دریایی و حمل و نقل بین المللی زمینی با گذشت زمان تنوع بسیاری پیدا کرده‌اند. کشتی های فله بر بر اساس طراحی بدنه، سطح تجهیزات عملیاتی و شیوه انجام بارگیری و تخلیه به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. این طبقه‌بندی به فعالان حمل دریایی کالا کمک می‌کند تا متناسب با نوع محموله، شرایط بندر و مسیر حمل، انتخاب دقیق‌تری داشته باشند. در ادامه، مهم‌ترین انواع کشتی فله بر از نظر ساختار و کاربری بررسی می‌شوند.

کشتی فله‌بر معمولی (Conventional Bulk Carrier)

کشتی‌های فله‌بر معمولی از رایج‌ترین انواع این شناورها به شمار می‌آیند و به دریچه‌های بارگیری بزرگ و تجهیزات جابه‌جایی بار مجهز هستند. وجود جرثقیل‌های روی عرشه این امکان را فراهم می‌کند که عملیات بارگیری و تخلیه حتی در بنادری که زیرساخت‌های ساحلی پیشرفته ندارند انجام شود. این ویژگی باعث افزایش انعطاف‌پذیری عملیاتی کشتی فله بر در مسیرهای متنوع تجاری می‌شود و برای شرکت کشتیرانی، یک مزیت مهم محسوب می‌شود.

کشتی فله بر ترکیبی (Combination Carrier)

کشتی های فله بر ترکیبی در حمل بار دریایی با طراحی خاص خود قابلیت حمل هم‌زمان محموله‌های فله‌ای جامد و نفت را دارند. در این نوع کشتی، بار فله‌ای در انبارهای مرکزی و نفت در مخازن جانبی نگهداری می‌شود. این ساختار به شرکت حمل و نقل بین المللی اجازه می‌دهد تا در مسیرهای رفت و برگشت، انعطاف بیشتری در انتخاب نوع محموله داشته باشد و از بازگشت کشتی بدون بار جلوگیری کند. استفاده از این نوع کشتی فله بر بیشتر در مسیر هایی رایج است که جریان ثابت محموله‌های متنوع وجود دارد.

کشتی فله‌بر بدون تجهیزات (Gearless Bulk Carrier)

کشتی فله بر بدون تجهیزات فاقد جرثقیل یا سامانه‌های بارگیری مستقل است و به‌طور کامل به تجهیزات ساحلی بندر وابستگی دارد. این شناورها معمولاً ابعاد بزرگ‌تری دارند و برای فعالیت در بنادر مجهز طراحی شده‌اند. مزیت اصلی این نوع کشتی فله بر، کاهش وزن سازه‌ای و افزایش ظرفیت خالص حمل بار است. به همین دلیل در بنادر صنعتی بزرگ که سرعت عملیات بالا اهمیت دارد، این کشتی‌ها گزینه‌ای اقتصادی محسوب می‌شوند.

کشتی فله بر خودتخلیه‌کننده (Self Dischargers Bulk Carrier)

کشتی‌های فله‌بر خودتخلیه‌کننده به سامانه‌های مستقل تخلیه مانند نقاله‌ها و بازوهای تخلیه مجهز هستند. این تجهیزات امکان تخلیه مستقیم محموله را بدون نیاز به جرثقیل‌های بندری فراهم می‌کند. چنین قابلیتی باعث می‌شود کشتی فله بر خودتخلیه‌کننده در بنادر کوچک، اسکله‌های محدود یا آبراه‌هایی با زیرساخت ضعیف عملکرد مناسبی داشته باشد. کاهش زمان توقف در بندر یکی از مزایای کلیدی این نوع کشتی فله‌ در حمل bulk به شمار می‌آید.

کشتی فله‌بر دریاچه‌ای (Laker)

کشتی فله بر دریاچه‌ای که با نام لیکرها شناخته می‌شود، به‌طور اختصاصی برای تردد در دریاچه‌های بزرگ طراحی شده‌اند. بدنه این کشتی‌ها متناسب با عمق محدود آب و عرض کانال‌ها ساخته شده و امکان عبور از آب‌بندها را فراهم می‌کند. طراحی خاص این شناورها باعث افزایش طول عمر عملیاتی و کاهش استهلاک در مسیرهای بسته می‌شود. استفاده از این نوع کشتی فله‌بر بیشتر در شبکه‌های حمل‌ونقل منطقه‌ای رواج دارد.

کشتی فله بر BIBO

کشتی‌های (Bulk-In, Bags Out) BIBO نوع خاصی از کشتی های فله بر محسوب می‌شوند که محموله را به‌صورت فله‌ای بارگیری کرده و در مقصد به‌صورت کیسه‌ای تخلیه می‌کنند. این فرآیند با استفاده از تجهیزات بسته‌بندی داخلی انجام می‌شود. سرعت بالای تخلیه و کاهش نیاز به نیروی انسانی در بندر مقصد، از مهم‌ترین مزایای کشتی فله بر است. این ویژگی برای مسیرهایی که زیرساخت بسته‌بندی در مقصد محدود است، اهمیت زیادی دارد.

کشتی های فله بر

انواع کشتی فله‌بر اساس اندازه

کشتی فله بر از نظر اندازه و ظرفیت وزنی به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شود و این تقسیم‌بندی تأثیر مستقیمی بر مسیرهای قابل تردد، نوع بنادر مقصد و محموله‌هایی دارد که امکان حمل آن‌ها وجود دارد. معیار اصلی در این دسته‌بندی، وزن مرده کشتی و تعداد انبارهای بار است که هر کدام کاربرد مشخصی در حمل‌ونقل دریایی دارند.

کشتی‌های فله‌بر بسیار کوچک (Mini Bulk Carrier)

کشتی های فله بر بسیار کوچک که با عنوان مینی فله‌بر شناخته می‌شوند، ظرفیتی کمتر از ده هزار تن وزن مرده دارند. این شناورها معمولاً تعداد محدودی انبار بار دارند و برای حمل محموله‌های جزئی یا بارهای عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرند. اندازه کوچک این کشتی فله‌ امکان فعالیت در بنادر محدود را فراهم می‌کند.

کشتی‌های فله‌بر کوچک (Small Bulk Carrier)

در رده بعدی، کشتی فله بر کوچک قرار دارد که ظرفیت آن‌ها بین ده هزار تا بیست و پنج هزار تن تعریف می‌شود. استفاده از این شناورها در مسیرهای کوتاه و منطقه‌ای رایج است.

کشتی فله‌بر هندی‌سایز (Handysize)

کشتی های فله بر هندی‌سایز دارای ظرفیتی بین بیست و پنج هزار تا چهل هزار تن هستند. این نوع کشتی‌ها برای حمل محموله‌های فله‌ای سبک و محصولات فولادی مورد استفاده قرار می‌گیرند و به دلیل اندازه متعادل، انعطاف عملیاتی مناسبی دارند.

کشتی فله بر هندی‌مکس (Handymax)

کشتی‌های فله‌بر هندی‌مکس در بازه ظرفیتی چهل هزار تا شصت هزار تن وزن قرار می‌گیرند. این شناورها برای حمل بارهایی مانند محموله‌های فله‌ای سبک، محصولات فولادی، زغال‌سنگ و غلات به کار می‌روند و در مسیرهای متنوع تجاری کاربرد دارند.

کشتی فله‌بر پاناماکس (Panamax)

کشتی فله بر پاناماکس دارای ظرفیتی بین شصت هزار تا صد هزار تن است. طراحی این کشتی‌ها به‌گونه‌ای انجام شده که امکان عبور از کانال پاناما را داشته باشند. حمل دریایی کالا برای محموله‌هایی مانند زغال‌سنگ، غلات، سنگ معدن و فسفات توسط این نوع کشتی‌ها حمل می‌شوند.

کشتی فله‌بر پست‌پاناماکس (Post-Panamax)

کشتی‌های فله‌بر پست‌پاناماکس ظرفیتی بین هشتاد هزار تا صد و بیست هزار تن دارند. عرض این کشتی‌ها بیشتر از پاناماکس است و برای عبور از آب‌بندهای جدید کانال پاناما طراحی شده‌اند. این ویژگی امکان حمل حجم بالاتری از محموله را فراهم می‌کند.

کشتی فله‌بر کیپ‌سایز (Capesize)

کشتی های فله بر کیپ‌سایز از بزرگ‌ترین انواع کشتی فله بر به شمار می‌آید و ظرفیتی بین صد هزار تا دویست هزار تن دارد. این شناورها معمولاً تجهیزات بارگیری مستقل ندارند. به همین دلیل، عملیات بارگیری و تخلیه آن‌ها به امکانات ساحلی وابسته است.

کشتی فله‌بر بسیار بزرگ (VLBC)

در نهایت، کشتی فله بر بسیار بزرگ یا VLBC قرار دارد که ظرفیتی بیش از دویست هزار تن دارد. این کشتی‌ها معمولاً بدون تجهیزات بارگیری طراحی شده‌اند. انجام کلیه عملیات بارگیری و تخلیه در این شناورها با استفاده از تجهیزات ساحلی انجام می‌شود.

نکات حمل فله با کشتی

حمل فله با کشتی یکی از روش‌های تخصصی در حمل دریایی کالا است که نیاز به برنامه‌ریزی دقیق، تجربه عملی و هماهنگی مستمر میان بازیگران مختلف زنجیره لجستیک دارد. در این نوع حمل، کالا به‌صورت مستقیم و بدون بسته‌بندی در انبارهای کشتی فله بر قرار می‌گیرد و همین موضوع حساسیت عملیات را افزایش می‌دهد. انتخاب درست کشتی فله بر نقش مهمی در حفظ کیفیت بار و کنترل هزینه‌ها دارد؛ به‌ویژه زمانی که حجم محموله بالا و ارزش آن قابل توجه است.
از مهم‌ترین ملاحظات در حمل bulk می‌توان به مدیریت صحیح بارگیری و تخلیه اشاره کرد. توزیع نامتوازن وزن در کشتی فله‌ ممکن است باعث کاهش ایمنی سفر دریایی شود و هزینه‌های اضافی برای شرکت کشتیرانی ایجاد کند. به همین دلیل همکاری نزدیک با نمایندگی کشتیرانی در بنادر مبدأ و مقصد اهمیت بالایی دارد. همچنین مقایسه این روش با گزینه‌هایی مانند هزینه حمل کانتینر یا ترکیب آن با حمل ریلی و زمینی، به شرکت حمل و نقل بین المللی کمک می‌کند راهکار اقتصادی‌تری ارائه دهد.
در نهایت، استعلام قیمت حمل و نقل دریایی در حمل فله باید همراه با بررسی شرایط فنی کشتی، زمان‌بندی سفر و امکانات بندری انجام شود؛ رویکردی که برای شرکت کارگو و خدمات فریت بار یک مزیت رقابتی محسوب می‌شود.

کشتی فله‌بر

نتیجه‌گیری

کشتی فله بر نقش مهمی در حمل دریایی کالا و جابه‌جایی مواد اولیه و محموله‌های حجیم در تجارت بین‌المللی دارد. ظرفیت بالا و صرفه اقتصادی این کشتی‌ها باعث می‌شود حمل bulk در بسیاری از مسیرها نسبت به حمل کانتینری گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد و هزینه حمل کانتینر را کاهش دهد. با این حال، انتخاب صحیح کشتی فله بر نیازمند بررسی دقیق نوع بار، مسیر دریایی و امکانات بندری است. همکاری با شرکت کشتیرانی و نمایندگی کشتیرانی معتبر، در کنار استعلام قیمت حمل و نقل دریایی، به شرکت حمل و نقل بین المللی و شرکت کارگو کمک می‌کند بهترین راهکار را از نظر هزینه، زمان و ایمنی ارائه دهند و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری در حوزه فریت بار و لجستیک دریایی داشته باشند.

خدمات حمل و نقل بین المللی شرکت هنزا ناو دریا

شرکت نمایندگی کشتیرانی و خدمات بار هوایی هنزا ناو دریا (هانزا) با سابقه‌ای درخشان در حمل‌ونقل دریایی، زمینی و هوایی، خدمات مشاوره‌ای و راهکارهای تخصصی را با توجه به شرایط عملیاتی و نیازهای مشتریان ارائه می‌دهد. ما بر اساس تحلیل دقیق عوامل مختلف، بهترین راهکارهای حمل‌ونقل را پیشنهاد می‌کنیم. در زمینه حمل بار دریایی از چین و سایر خدمات، با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار هر پروژه به‌صورت منحصربه‌فرد ارزیابی می‌شود تا راه‌حل‌هایی متناسب با شرایط موجود و نیازهای شما ارائه گردد. برای اطلاعات بیشتر جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر و دریافت مشاوره، با تیم ما در تماس باشید.